arifana
is. Daha çok kış aylarında düzen-lenen, koç keserek kebap ve
kavurma yapı-lan, hamurlu tatlılar hazırlanıp yenilen, ardından
hep birlikte türküler söylenip, horon-lar ve tiyatral oyunlar
oynanan eğlenceli pikniktir.
Arifanada masraflar katılımcılar arasın-da eşit şekilde
paylaşılmasına rağmen yok-sullar ve misafirlerden para alınmaz.
Terminoloji:
Harfana (Şavşat); harafana G 88 (İkizdere), İK 54; harafana
etmek “se-vinçten bayram etmek” G 88;
arfana (Erzu-rum Olur), arifana (Yusufeli)
Modern Türkçe arifane TDK 131,
Osmanlıca ârifâne “arif olana yakışacak
surette; ortaklaşa, örfane, âdet olduğu su-rette” OSM 38,
harîfâne “esnafça, herkesin masraftan kendi hissesini
vererek, ortaklaşa yapılan ziyafet” OSM 331
Anadolu’da harfene (Gaziantep); herfe-ne
(Kars, Erzurum, Isparta, Kayseri, Sivas); ferfene (Çankırı,
Ankara); älfänä (Antalya, Isparta) SD 1665, AD I.135, 2.54, KS
35, A DİL I.167, 2. 146)
<
Farsça ḫarīfāna “arkadaş yemeği” AT 144
Arapça meslekdaş, iş arkadaşı anlamın-daki
harîf ve Farsça isimden zarf türeten -âne ekinin birleşmesiyle
ortaya çıkmıştır.
Anadolu ağızlarında başta bulunan /h/ sesi
genelde kaybolmuş, ârifâne olarak yay-gınlaşmıştır.
Samsun - Trabzon arasında, Lazlarda ve
Hemşinlilerde bilinmeyen bu adet daha çok Artvin’in iç
bölgelerinde ve Erzurum’da yay-gındır.
Anadolu Rumcasında
refenes (ρεφενές), Bulgarca erfene (Tietze: Pers 144/59)
form-ları bulunmaktadır.
Kaynak:
Özhan Öztürk.
Karadeniz Ansiklopedik
Sözlük. Heyamola yayıncılık, İstanbul. 2005. ISBN:
975-6121-00-9.
| 
